U bent hier

Samenwerken met het Cliëntenbureau: Good Practice!

De dagkliniek biedt behandeling/begeleiding/daginvulling/sociale contacten/… aan een zeer diverse groep mensen, veelal mensen die onder vallen onder de noemer “EPA”.   Van oudsher wil de dagkliniek een veilige plek bieden, ruimte creëren om anders te mogen zijn.

Deze open houding enerzijds en anderzijds het gebrek aan een ontmoetingscentrum of activiteitencentrum in Eeklo, heeft er in de loop van de jaren voor gezorgd dat het verblijf in de dagkliniek soms statisch werd voor de patiënten.  Als we kritisch kijken naar onszelf, mogen we zeggen dat mensen wellicht te weinig werden uitgedaagd om te zoeken naar perspectieven, veelal werd er vooral ingezet op het behoud van stabiliteit.   

In 2016, na jarenlange gesprekken over het oprichten van een activiteitencentrum in Eeklo, heeft de directie van ons ziekenhuis ervoor gekozen om geen activiteitencentrum exclusief voor de doelgroep te creëren.  In het kader van vermaatschappelijking en kwartier-maken, werd een samenwerking gezocht met het bestaande wijkcentrum De Kring. 

Vanuit deze samenwerking is sinds januari 2017 een teamlid van de dagkliniek halftime werkzaam in De Kring, daarnaast is een teamlid van BW De Wende 80% FTE werkzaam in De Kring en is de werking van Psylos van de campus van het ziekenhuis verhuisd naar het wijkcentrum, waar ze nu een sportclub is ovv een VZW. 

Het team van de dagkliniek heeft, vanuit de herstelgerichte visie, zich als doel gesteld onze bezoekers meer te prikkelen om op zoek te gaan naar hun krachten en talenten, naar hun persoonlijke dromen.  Dit zou kunnen betekenen dat men met de nodige ondersteuning (en risico’s) het psychiatrisch ziekenhuis wellicht in de toekomst los kan laten.   U hoort dat ik dit zeer voorzichtig formuleer…

In eerste instantie hebben we ook veel weerstand moeten incasseren: de patiëntengroep had vooral angst om “buiten te vliegen”, het gevoel dat  ze “plaats moesten maken voor anderen”,…   We hebben hen de garantie kunnen geven dat dit geenszins het geval is, wel dat we aan hen “gunnen” dat ze mogelijk de dagkliniek ooit kunnen loslaten.  Deze geruststelling die blijvend gegeven wordt, bleek noodzakelijk voor het verdere verloop van het proces.

Intussen zijn er tal van initiatieven gestart in het wijkcentrum (zoals een werkgroep kwartier maken, babbelcafé, ontmoetingsmomenten) en op de afdeling (patiëntenraad, herstelplatform) om mensen te ondersteunen en vooral te motiveren in hun herstelproces.  We beseffen dat dit een verandering van cultuur betekent voor het team, voor de patiënten en voor hun families.  Dit vraagt tijd.

Een jaar geleden kwam, weliswaar vaag, het besef dat we ervaringsdeskundigheid misten in dit proces.  Als hulpverleners kregen we de boodschap van “hoop verlenen”, soms moeilijk over gebracht. 

Ik was inmiddels samen met de patiëntenraad al eens op bezoek geweest in Poco Loco waar we een gesprek hadden met enkele mensen van WED / het cliëntenbureau.   De ontmoeting met deze ervaringsdeskundigen gaf veel inspiratie en kracht, aan iedereen die erbij was.  Al snel kwam het idee om één van hen uit te nodigen om zijn/haar herstelverhaal te delen met de voltallige patiëntengroep en team van de dagkliniek.    Het effect daarvan kan ik moeilijk onder woorden brengen:  door de gehele dagkliniek ging een golf van inspiratie/ “een boost”/  hoop / “het-anders-willen-doen” / respect /…    Toen werd voor ons nog meer duidelijk: we hebben een ervaringsdeskundige nodig om de herstelvisie concreet te maken, geloofwaardig te maken en te inspireren.

Door hier verder over te reflecteren, werd vastgesteld dat we dit niet “even snel” konden realiseren.  Zoals in de meeste psychiatrische ziekenhuizen, is er in Eeklo geen geschiedenis met ervaringsdeskundigen: deze persoon zou “pionieren” en daar willen we zorgvuldig mee omgaan. Kun je het iemand aandoen om deze (nog onduidelijke) opdracht in zijn/haar eentje te verwezenlijken?  Zonder achterban, zonder “peer”?  Hoe eenzaam is dan deze functie?

We namen opnieuw contact met het cliëntenbureau.  Inmiddels hadden we 2 vragen: hoe implementeren we ervaringsdeskundigheid?  Kunnen zij een ROPI afnemen op dagkliniek?  De tweede vraag ontstond omdat de “inspiratie” van het team dreigde op te geraken als het gaat over herstelvisie proberen uitdragen: we wilden weten hoever we staan en op welke vlakken we nog meer vooruitgang zouden kunnen boeken.  Waar liggen onze blinde vlekken?

In gesprek met Jochen concludeerden we dat deze twee vragen zouden worden gebundeld: eerst wordt de ROPI afgenomen en afhankelijk van dit resultaat wordt een ervaringsdeskundige gericht ingezet binnen het totale proces van de afdeling.  In het directiecomité werd intussen beslist dat er een belangrijke voorwaarde gekoppeld is aan de opstart van een ervaringsdeskundige: nml. deze moet verbonden zijn aan het cliëntenbureau in functie van intervisie, ondersteuning,…  Ook voor de “aanwerving” en het traject voorafgaand, zou een beroep gedaan worden op het cliëntenbureau.

Het plan werd concreet en kon worden uitgevoerd, we zeggen ondertussen zomer 2017.   De afname van de ROPI bleek echter geduld te vragen…  Concreet is de ROPI begin april afgenomen.  De terugkoppeling hiervan mogen we volgende week verwachten.  In voorbereiding op de concrete inschakeling van een ervaringsdeskundige zijn er vervolgens overleggen met het team gepland in juni.  De uitvoering heeft duidelijk langer op zich laten wachten dan dat we gehoopt hadden.  Dit doet niets af aan het enthousiasme dat we telkens voelden in contact met mensen van het cliëntenbureau, de lange duur getuigt mijn inziens eerder over de hoeveelheid vragen die op hen afkomt en de beperkte middelen die men hiertoe heeft.

Ondanks de geruime wachttijd, hebben we het als een evidentie beschouwd om het cliëntenbureau erbij te betrekken én dus te wachten...   

 

Natuurlijk hebben we in het afgelopen jaar niet stil gezeten.  In het samenwerkingsproject met het wijkcentrum gebeurde veel (evenals op de dagkliniek).  Een aantal mensen bracht hun eigen herstelverhaal of hun persoonlijke visie op herstel; sommigen in de dagkliniek, anderen in het wijkcentrum (voor buurtbewoners)  Er wordt inmiddels ook hard gewerkt aan de opstart van een herstelacademie in Eeklo.  Het babbelcafé in de Kring wordt (mede) geleid door een patiënte van de dagkliniek…   Deze verschillende activiteiten geven mensen “goesting” om hun ervaringen te gaan inzetten.  Er ontstaat nood aan een forum om deze ervaringen/ervaringswerk met elkaar te kunnen delen.  We voelen duidelijk dat we daar als hulpverlener geen/weinig plaats in dienen te hebben.  Dus… de vraag naar een ervaringsdeskundige dringt zich ook daar op: dit om  ervaringskennis te bundelen, te ondersteunen, voeding te geven en ons hierin te sturen.  Tijdens een overleg functie 3, kwam deze nood bespreekbaar.  Gina (die aanwezig was op dit overleg) maakte dit kenbaar in het cliëntenbureau en zo kwamen we in contact met Kris.   Sinds enkele weken heeft zij een vrijwilligerscontract bij het wijkcentrum en wordt ze actief betrokken bij verschillende activiteiten en overlegmomenten binnen het samenwerkingsverband.   

Sascha Mattheeuws

Hoofdverpleegkundige Dagkliniek PC St. Jan Eeklo